Havludan koklama matı: evdeki malzemeyle adım adım

Koklama matı yapmak için kumaş almanız, kauçuk taban bulmanız ve birkaç saat düğüm atmanız gerektiğini düşünüyorsanız, işe çok daha kolay bir yerden başlayabilirsiniz. Banyo dolabınızdaki bir havlu, köpeğinize bu akşam verebileceğiniz bir arama oyununa dönüşüyor.

Koklama matının yaptığı iş özünde tek bir şey: köpeğin mamasını burnuyla arayıp bulmasını sağlamak. Bir mat bunu kumaş şeritlerinin arasına saklayarak yapar, havlu ise kendi kıvrımlarıyla. Ortaya çıkan şeye tam anlamıyla mat demek zor, yine de köpeğin yaptığı iş aynı kalıyor: koklamak, aramak, bulmak.

Aşağıda havluyla dört yöntem var. İlki iki dakika sürüyor ve hiçbir şey kesmenizi gerektirmiyor. Sonuncusu ise makinede yıkanabilen, uzun süre kullanabileceğiniz bir mat bırakıyor. Köpeğiniz her birini çözdükçe sıradakine geçebilirsiniz.

Neden havluyla başlamak mantıklı?

En pratik sebebi, havlunun zaten evde olması. Kumaş almak, kauçuk taban aramak ve bir öğleden sonrayı düğüm atarak geçirmek, henüz köpeğinizin bu oyundan hoşlanıp hoşlanmayacağını bilmediğiniz bir aşamada büyük bir yatırım.

İkinci sebep, havlunun hata affetmesi. Yanlış bir düzen kurduysanız açıp yeniden sararsınız. Zorluk fazla geldiyse ruloyu gevşetirsiniz. Kalıcı bir mat yaptıktan sonra bu ayarları yapmak çok daha zor.

Üçüncüsü, temizlik. Havlu zaten yıkanmak üzere tasarlanmış bir eşya. İçine mama sakladığınızda ortaya çıkan kırıntı ve salya sorununu makineye atarak çözersiniz.

Havlunun eksik yanı da var. Kumaş şeritli bir mat kadar uzun sürmez, çünkü ödülleri saklayacak katman sayısı sınırlı. Köpeğiniz bu oyunu benimserse asıl mata geçmek mantıklı olur.

Hangi havlu işe yarar, hangisi yaramaz?

Her havlu aynı sonucu vermiyor. Ödülü tutan şey, havlunun yüzeyindeki ilmekler ve kumaşın kendi kalınlığı.

İyi çalışanlar:

• İlmekli pamuklu havlular. Klasik banyo havlusu dokusu. İlmeklerin arası mamayı tutar, köpek burnunu soktuğunda ödül hemen dışarı dökülmez.
• Orta kalınlıkta havlular. Çok ince olan katlarını koruyamaz, çok kalın olan küçük köpekler için ağır kalır.
• Eski ama sağlam havlular. Yıllanmış olması sorun değil, önemli olan dokusunun dağılmamış olması.

Uzak durulacaklar:

• İlmekleri çekilmiş, yıpranmış havlular. Dışarı sarkan uzun iplikler köpeğin ağzına takılabilir. Havluyu emekli etmenin zamanı gelmiş demektir.
• Düz ve kaygan yüzeyli ince havlular. Ödül yüzeyde durmaz, ruloyu açar açmaz her şey yere dökülür.
• Boyası akan ya da tüy bırakan havlular. Bir kez yıkayıp kontrol etmeden kullanmayın.
• Ağır plaj havluları. Büyük bir köpek için sorun değil, küçük ırklar için gereksiz zorlayıcı.

Havlunun yeni olması gerekmiyor. Aksine, mutfak dolabının dibinde duran ve artık misafire çıkarmadığınız havlu bu iş için ideal.

Yöntem 1: Havlu rulosu

En basit yöntem bu. Hiç kesme, düğüm ya da hazırlık gerektirmiyor; ilk denemeniz bu olsun.

1. Havluyu yere düz serin. Kaymayan bir zemin seçin. Halı üzerinde de olur, parkede havlu biraz kayabilir.
2. Ödülleri dağıtın. Kuru mamayı ya da küçük ödülleri havlunun yüzeyine yayın. İlk seferde az koyun, çünkü amaç köpeğin oyunu anlaması.
3. Bir uçtan sarmaya başlayın. Havluyu rulo yapın. İlk denemede sıkı sarmayın, gevşek bir rulo yeterince zor zaten.
4. Uçta biraz boşluk bırakın. Rulonun son bölümüne ödül koymayın, yoksa siz taşırken mamalar yere dökülür.
5. Ruloyu köpeğinizin önüne koyun ve kenara çekilin. Yönlendirmeyin, konuşmayın. Köpek ruloyu burnuyla açmaya çalışacak.
6. Oyun bitince havluyu kaldırın. Silkeleyip toplayın. Ortada duran havlu birkaç gün içinde sıradan bir eşyaya dönüşür.

Çoğu köpek ilk denemede ruloyu patisiyle ya da ağzıyla açmayı deniyor, bu normal. Zamanla burnunu kullanmanın daha verimli olduğunu kendisi keşfediyor.

Yöntem 2: Katlı rulo ve gevşek düğüm

Köpeğiniz düz ruloyu yirmi saniyede boşaltmaya başladıysa oyunu öğrenmiş demektir. Bu, havluyu kaldırma işareti yerine bir kademe yukarı çıkma işareti.

Önce havluyu uzunlamasına ikiye katlayın. Sarmaya başlayın ve her turdan sonra birkaç ödül daha serpin. Böylece mama rulonun her katına dağılmış olur. Köpek yüzeydeki ödülleri topladıktan sonra bir alt katmanda yenilerini bulur ve oyun kendiliğinden uzar.

Bir kademe daha zor isterseniz sarılmış ruloyu gevşek bir düğüm atarak bağlayın. Düğümü sıkmayın; buradaki amaç köpeği uğraştırmak, yıldırmak değil. Köpeğiniz düğümle boğuşup vazgeçme noktasına gelirse siz gevşetin, çözmesini beklemeyin.

Katlı rulo çoğu köpek için tatlı noktayı yakalıyor: yeterince uzun sürüyor ama sinir bozacak kadar zor değil.

Yöntem 3: Havlu örgüsü

Ruloyu hızla çözen köpekler için farklı bir yapı. Örgünün araları rulodan daha dar olduğu için ödüller daha sıkı saklanıyor.

Eski bir havluyu bir ucundan yaklaşık bir karış bırakarak üç şerit halinde kesin; şeritler üstte birleşik kalsın. Sonra saç öreri gibi örün. Her örgü hamlesinden sonra kıvrımların arasına birkaç mama sıkıştırın. Sona geldiğinizde uçları gevşekçe bağlayın.

Örgü, rulodan bir fark daha yaratıyor: köpek ödülleri çıkarmak için çekiştirmek zorunda kalıyor. Havluyu parçalama eğilimi olan köpeklerde bu yöntemi tercih etmeyin.

Yöntem 4: Havlu şeritlerinden kalıcı mat

Havlu oyunları tutmuşsa ve her seferinde yeniden sarmaktan yorulduysanız, aynı havludan kalıcı bir mat çıkarabilirsiniz. Dört yöntem içinde makas gerektiren tek yöntem bu, ama karşılığında elinizde defalarca kullanabileceğiniz bir ürün kalıyor.

Gereken tek ek malzeme delikli bir taban: kaymaz mutfak zeminliği, lavabo altlığı ya da bulaşık kurutma matı iş görür. Delikler parmağınızın geçebileceği genişlikte olmalı.

1. Havluyu şeritlere ayırın. Yaklaşık 2,5 santim genişliğinde, 15 ile 20 santim uzunluğunda şeritler kesin. Ortalama bir taban için 100 ile 150 arası şerit gerekiyor.
2. İlk şeridi bağlayın. Şeridi tabandaki bir delikten geçirip tek düğümle sıkın. Havlu dokusu kaygan olmadığı için düğüm yerinde durur.
3. Delikleri sırayla doldurun. Önce dış kenarları, sonra ortayı tamamlayın. Bu sıra matın daha düzenli görünmesini sağlıyor.
4. Yoğunluğu kontrol edin. Kumaşı elinizle araladığınızda taban kolayca görünüyorsa şerit eklemeniz gerekiyor. Seyrek bir mat ödülü saklayamaz.
5. Uçları eşitleyin. Fazla uzun kalan şeritleri makasla kısaltın.

Havlu şeritlerinin polar kumaşa göre bir avantajı var: ilmekli doku ödülü daha iyi tutuyor. Dezavantajı ise kesilen kenarların zamanla saçaklanması. Şeritleri kestikten sonra bir kez yıkayıp gevşeyen iplikleri temizlemek bu sorunu büyük ölçüde çözüyor.

Zorluk seviyesini köpeğinize göre ayarlamak

Aynı havluyla beş farklı zorluk kurabilirsiniz. Köpeğiniz bir kademeyi düzenli olarak çözmeye başladığında bir üste geçin.

Kademeleri atlamayın. Oyun aniden çözülemez hale gelirse köpek denemeyi bırakır, hatta havluya ilgisini tamamen kaybedebilir. Doğru seviye, köpeğin biraz uğraşıp sonunda başardığı seviyedir.

Ayarı ters yönde de yapabilirsiniz. Yaşlanan ya da hastalıktan yeni çıkan bir köpekte birinci kademeye dönmek doğru karar. Zorluğu kademeli artırmanın mantığını ilk gün rehberimizde daha ayrıntılı anlatıyoruz.

Güvenlik: havluyla oynarken nelere dikkat etmeli?

Havlu oyunları gözetim isteyen aktiviteler. Köpeğinizi havluyla yalnız bırakmayın ve oyun bitince havluyu kaldırın.

• Her kullanımdan önce havluyu kontrol edin. Dışarı sarkan uzun iplikleri kesin, çekilmiş ilmekleri düzeltin. Havluya özgü asıl risk bu.
• Parçalama eğilimini gözlemleyin. Bazı köpekler ödülü aramak yerine havluyu yırtmayı tercih eder. Bu davranışı görüyorsanız seansı bitirin; havlu oyunları bu köpek için uygun olmayabilir.
• Düğümü sıkı atmayın. Köpeğiniz uzun süre uğraşıp çözemiyorsa siz gevşetin. Sürekli başarısız olunan bir oyun motivasyonu düşürür.
• Çok köpekli evlerde ayrı verin. Aynı havlunun başında iki köpek gerginlik yaşayabilir.
• Kaynak koruma davranışına dikkat edin. Köpeğiniz yiyeceğin başında hırlıyor ya da yaklaşana tepki veriyorsa, konuyu bir davranış uzmanıyla ele almadan yiyecek temelli oyunlara devam etmeyin.

Köpeğinizin kumaş parçası yuttuğundan şüpheleniyorsanız beklemeden veteriner hekime başvurun; yutulan kumaş bağırsakta tıkanmaya yol açabilir.

Bir de görünmeyen taraf var: mata koyduğunuz mama günlük porsiyona eklenmez, ondan düşülür. Oyun keyifli diye porsiyonu artırmak, zihinsel aktiviteyi kilo sorununa çevirir.

Temizlik ve havlunun ömrü

Havlunun en büyük avantajı burada ortaya çıkıyor. Her kullanımdan sonra silkeleyin, birkaç kullanımda bir makinede yıkayın.

Yumuşatıcı kullanmayın. Kokusu köpeğin burnu için fazla keskin ve kumaşın koku tutma özelliğini bozuyor. Yaş mama ya da salya yoğunsa yıkama aralığını kısaltın. Yıkama ayrıntıları için temizlik rehberimize bakabilirsiniz.

Havlunun ne kadar dayanacağı kullanım sıklığına ve köpeğin çiğneme alışkanlığına göre değişiyor. İlmekler zamanla çekilmeye başlar; yırtılma ya da sarkan iplik görmeye başladığınızda o havluyu oyundan çıkarın.

Köpeğiniz havlu oyunlarını benimsediyse sıradaki adım genelde beslenme düzenine dahil etmek oluyor. Günlük mama porsiyonunun bir kısmını kaptan çıkarıp arama oyununa taşımayı ayrı bir yazıda ele alıyoruz.

Havlu iyi bir başlangıç, ama uzun vadede dayanıklı ve yoğun dokulu bir mat oyunu daha uzun tutuyor. El yapımı koklama matımız yakında satışta; ön kayıt listesine katılırsanız lansman gününde %20 indirim kodunuz e-postanıza gelir.